OSMANLI 19.YÜZYIL “TEKKE İŞİ” SAVATLI GÜMÜŞ KAMÇI

19.Yüzyıl. Osmanlı. Tekke işi, Bektaşi. Gümüş. Topuzu Bektaşi sikkesi formunda, terkli formda el oyma bileziği kuka ağacından. Savat işçiliği ile stilize geometrik ve floral dekorlu, kazıma (grave) tekniği ile tezyinli. Askı zincirli. Fevkalade kondisyonda. Türünün ele geçmez koleksiyonluk örneğidir.

Uzunluk: 47 cm.
Ağırlık: 257 gr.

Savat, “sevad” (kara, karanlık, karartmak) sözcüğünden gelir ve gümüş üzerine yapılan siyah desen ve nakışların adıdır. Yalnızca bitmiş formlar üzerine uygulanan bir tekniktir; bu nedenle daha çok “mine”ye benzetilebilir ve bir tür “siyah mine” olduğu söylenebilir. Osmanlı’da 150 yıl kadar altın devrini yaşamıştır, öyle ki savatlı Türk tabakaları tüm Avrupa’da özellikle de Paris kuyumcularında kendine yer edinmiştir. Savat işlemi iki aşamada yapılır; Önce kalemkârlık, sonra savat alaşımının hazırlanması ve uygulanması. Savat alaşımı, bir ölçü gümüş, dört ölçü bakır, dört ölçü kurşun ve yeteri kadar kükürtten hazırlanır. Eserde önceden açılmış olan kalem kanallarına ekilerek kullanılabildiği gibi (ekme savat), boraksla karıştırılarak çamur haline getirildikten sonra bu boşluklara doldurularak (sürme savat olarak)da kullanılabilir. Ekilen veya sürülen savat, ocak ateşine tutulup yeniden eritilerek, kalem boşluklarını tamamen doldurması sağlanır. Soğutulduktan sonra zeminle bütünleşen savat, su zımparasıyla tesviye edilir, keçeyle parlatılıp cilalanarak işlem tamamlanır.